nav-menu
logo
doi-song-suc-khoe
Trang chủ » Góc chia sẻ » Cây chùm ngây với những công dụng chữa bệnh tuyệt vời

Cây chùm ngây với những công dụng chữa bệnh tuyệt vời

Tác giả bài viết:
Đánh giá bài viết:

Chùm ngây hay ba đậu dại (danh pháp hai phần: Moringa oleifera) là loài thực vật thân gỗ phổ biến nhất trong Chi Chùm ngây (danh pháp khoa học: Moringa) thuộc họ Chùm ngây (Moringaceae), xuất xứ từ vùng Nam Á nhưng cũng mọc hoang và được trồng, khai thác, sử dụng nhiều nơi trên thế giới do có giá trị kinh tế cao.

Trong tiếng Anh, cây chùm ngây có nhiều tên gọi khác nhau như “cây cải ngựa” (Horseradish tree, do rễ non của cây có vị của cải ngựa, mù tạt), “cây dùi trống” (Drumstick tree, do thân/quả cây giống dùi trống), “cây dầu bel” (Bel-oil tree, do dầu ép từ hạt cây được bán với tên gọi bel-oil).

chùm ngây

Chùm ngây

Đặc điểm

Cây thân mộc cao cỡ trung bình, ở độ tuổi trưởng thành cây có thể mọc cao hàng chục mét. 1 tuổi nếu không cắt ngọn cây có thể cao tới 5-6m và có đường kính 10 cm. 3-4 năm tuổi là cây ở độ tuổi trưởng thành. Thân cây óng chuốt, không có gai. Lá kép dài 30–60 cm, hình lông chim, màu xanh mốc; lá chét dài 12–20 mm hình trứng, mọc đối có 6-9 đôi. Cây trổ hoa vào các tháng 1–2. Hoa trắng kem, có cuống, hình dạng giống hoa đậu, mọc thành chùy ở nách lá, có lông tơ, nhiều mật. Quả dạng nang treo, dài 25–40 cm, ngang 2 cm, có 3 cạnh, chỗ có hạt hơi gồ lên, dọc theo quả có khía rãnh. Hạt màu đen, tròn có 3 cạnh, lớn cỡ hạt đậu Hà Lan.

hoa chùm ngây

Quả chùm ngây tươi
Giá trị dinh dưỡng cho mỗi 100 g (3,5 oz)
Năng lượng 155 kJ (37 kcal)
Cacbohydrat
8.53 g
Chất xơ 3.2 g
Chất béo
0.2 g
Chất đạm
2.1 g
Vitamin
Vitamin A equiv.
(1%)

4 μg

Thiamine (B1)
(5%)

0.053 mg

Riboflavin (B2)
(6%)

0.074 mg

Niacin (B3)
(4%)

0.62 mg

Pantothenic acid (B5)
(16%)

0.794 mg

Vitamin B6
(9%)

0.12 mg

Folate (B9)
(11%)

44 μg

Vitamin C
(170%)

141 mg

Chất khoáng
Canxi
(3%)

30 mg

Sắt
(3%)

0.36 mg

Magiê
(13%)

45 mg

Mangan
(12%)

0.259 mg

Phốt pho
(7%)

50 mg

Kali
(10%)

461 mg

Natri
(3%)

42 mg

Kẽm
(5%)

0.45 mg

Thành phần khác
Nước 88.2 g
Link to USDA Database entry
  • Đơn vị quy đổi
  • μg = microgam • mg = miligam
  • IU = Đơn vị quốc tế (International unit)
Tỷ lệ phần trăm xấp xỉ gần đúng sử dụng lượng hấp thụ thực phẩm tham chiếu (Khuyến cáo của Hoa Kỳ) cho người trưởng thành.
Nguồn: CSDL Dinh dưỡng của USDA
chùm ngây

Lá chùm ngây tươi

Lá chùm ngây tươi
Giá trị dinh dưỡng cho mỗi 100 g (3,5 oz)
Năng lượng 268 kJ (64 kcal)
Cacbohydrat
8.28 g
Chất xơ 2 g
Chất béo
1.4 g
Chất đạm
9.4 g
Vitamin
Vitamin A equiv.
(47%)

378 μg

Thiamine (B1)
(22%)

0.257 mg

Riboflavin (B2)
(55%)

0.66 mg

Niacin (B3)
(15%)

2.22 mg

Pantothenic acid (B5)
(3%)

0.125 mg

Vitamin B6
(92%)

1.2 mg

Folate (B9)
(10%)

40 μg

Vitamin C
(62%)

51.7 mg

Chất khoáng
Canxi
(19%)

185 mg

Sắt
(31%)

4 mg

Magiê
(41%)

147 mg

Mangan
(51%)

1.063 mg

Phốt pho
(16%)

112 mg

Kali
(7%)

337 mg

Natri
(1%)

9 mg

Kẽm
(6%)

0.6 mg

Thành phần khác
Nước 78.66 g
Link to USDA Database entry
  • Đơn vị quy đổi
  • μg = microgam • mg = miligam
  • IU = Đơn vị quốc tế (International unit)
Tỷ lệ phần trăm xấp xỉ gần đúng sử dụng lượng hấp thụ thực phẩm tham chiếu (Khuyến cáo của Hoa Kỳ) cho người trưởng thành.
Nguồn: CSDL Dinh dưỡng của USDA

Các bộ phận của cây chứa nhiều khoáng chất quan trọng, giàu chất đạm, vitamin, beta-caroten, amino acid và nhiều hợp chất phenol. Cây chùm ngây cung cấp một hỗn hợp gồm nhiều hợp chất quý hiếm như zeatin, quercetin, alpha-sitosterol, caffeoylquinic acid và kaempferol. Một số nguồn nghiên cứu cho biết chùm ngây chứa hơn 90 chất dinh dưỡng tổng hợp bao gồm bảy loại vitamin, sáu loại khoáng chất, 18 loại amino acid, 46 chất chống oxy hóa, liều lượng lớn các chất chống viêm nhiễm, các chất kháng sinh, kháng độc tố, các chất giúp ngăn ngừa và điều trị ung thư, u xơ tiền liệt tuyến, giúp ổn định huyết áp, hạ cholesterol, bảo vệ gan.

Lá chùm ngây còn chứa nhiều dưỡng chất hơn cả quả và hoa, tính theo trọng lượng, trong đó vitamin C hơn cam 7 lần, vitamin A hơn cà rốt 4 lần, calci gấp 4 lần sữa, sắt gấp 3 lần cải bó xôi, đạm nhiều gấp đôi sữa chua và potassium gấp 3 lần trái chuối

Những nghiên cứu về chùm ngây đa số được thực hiện ở Ấn Độ, Philippines và Châu Phi. Cây được biết đến và sử dụng từ hàng ngàn năm ở các nước có nền văn minh cổ như Hy Lạp, Ý, Ấn Độ. Được xem là một trong những loài cây hữu dụng bậc nhất thế giới do toàn bộ các phần trên cây chùm ngây đều có thể được dùng làm thức ăn hoặc phục vụ cho các mục đích khác nhau, nên chùm ngây hiện đang được khuyến khích trồng ở nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là những nước nghèo. Rau chùm ngây là nguồn thức ăn tốt cho trẻ sơ sinh và bà mẹ vừa mới sinh con.

Các tổ chức phi chính phủ là “Trees for Life International”, “Church World Service”, “Educational Concerns for Hunger Organization” và “Volunteer Partnerships for West Africa” đã ủng hộ cho cây chùm ngây là “nguồn dinh dưỡng tự nhiên cho các nước nhiệt đới”. Một nhà nghiên cứu đã công bố rằng “bột lá chùm ngây có tác dụng dinh dưỡng và có thể sử dụng để chống lại nạn đói.”Cây chùm ngây cho nhiều lá vào cuối mùa khô trong khi các loài cây rau khác thường cho ít lá.

Phân bố

Bản địa chùm ngây là ở vùng sơn cước Hi Mã Lạp Sơn tây bắc Ấn Độ, có lịch sử phát hiện và sử dụng hơn 4000 năm, nhưng ngày nay được trồng rộng rãi ở Phi châu, Trung Mỹ, Nam Mỹ, Đông Nam Á v.v.

Ở Việt Nam chùm ngây là loài duy nhất của Chi Chùm ngây được phát hiện mọc hoang từ lâu đời tại nhiều nơi như Thanh Hóa, Ninh Thuận, Bình Thuận, vùng Bảy Núi ở An Giang, đảo Phú Quốc v.v. Tuy vậy trước đây cây ít được chú ý, có nơi trồng chỉ để làm hàng rào, và chỉ trong vài chục năm trở lại đây khi hạt cây từ nước ngoài được mang về Việt Nam, được trồng có chủ định và qua nghiên cứu người ta thấy cây có nhiều tác dụng đặc biệt nên tưởng là cây mới du nhập

Trồng trọt

Cây chùm ngây rất dễ trồng, có thể trồng từ hạt, hom cành, hom củ và trồng được quanh năm. Vùng thiếu nước nên trồng vào mùa mưa, tức khoảng tháng 4, tháng 5. Cây được trồng nhiều ở những vùng đất khô hạn khắc nghiệt nhiệt đới hoặc bán nhiệt đới. Cây chuộng đất ráo nước, nhiều cát, dù là đất xấu cũng dễ mọc, chịu được hạn hán, ưa nắng, hầu như không bị sâu bệnh hại do đó chăm sóc cây không cần điều kiện gì đặc biệt về phân bón và nước tưới. Tuy nhiên cây không chịu được úng ngập và dễ chết nếu không được thoát nước tốt. Biểu hiện ban đầu của sự dư nước dưới rễ chùm ngây là trên lá cây xuất hiện những đốm trắng, khi đó người trồng cây cần ngưng tưới hoặc tìm cách thoát nước cho cây.

Gỗ chùm ngây khá mềm, giòn nên thân cành dễ bị gãy trong mưa bão. Do đó nếu trồng cây để khai thác sử dụng người trồng thường cắt ngọn cây khi đạt độ cao nhất định, vừa tiện thu hái; vừa kích thích cây đâm tược, nảy cành theo cấp số nhân như tán dù; vừa hạn chế thiệt hại do gãy đổ.

Cây chùm ngây có những công dụng gì?

Dựa vào giá trị dinh dưỡng có trong cây chùm ngây, các nhà khoa học đã chỉ nghiên cứu và chỉ ra được nhiều lợi ích của loài cây này, cụ thể:

Ngăn ngừa ung thư

Lá chùm ngây có chứa nhiều kẽm, vitamin C, chất chống oxy hóa và nhiều hoạt chất khác có khả năng chống lại một số chất gây ung thư và các gốc tự do. Đặc biệt, tại một bài nghiên cứu được đăng trên Tạp chí Thực phẩm và Chất độc hóa học năm 2011, Sreelatha và các cộng sự cho biết chiết xuất từ lá chùm ngây có chứa niazimicin, là một hợp chất có khả năng ức chế sự phát triển của các tế bào ung thư.

Cải thiện quá trình trao đổi chất, tăng cường hệ miễn dịch

Năm 2012, Yu Yang và cộng sự đã chỉ rõ trong một nghiên cứu rằng các hoạt động tế bào miễn dịch có thể được cải thiện nhờ các các hoạt chất chống oxy hóa, kẽm và vitamin C có trong lá chùm ngây. Cũng nhờ đó, hệ miễn dịch thực hiện tốt hơn vai trò của mình như một lớp bảo vệ cơ thể khỏi sự xâm nhập của vi khuẩn, virus hay các gốc tự do.

Giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh tim mạch

Sử dụng chùm ngây đều đặn và đúng cách có thể giúp duy trì một trái tim khỏe mạnh. Hàm lượng cao các chất oxy hóa có trong lá chùm ngây đã được chứng minh rằng có thể giúp hạ cholesterol, từ đó giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Bảo vệ lá gan

Việc tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu chất béo có thể gây ra những tổn thương cho lá gan của bạn. Tuy nhiên, trong một nghiên cứu được công bố vào năm 2012, Das N, Sikder K và các cộng sự cho biết silymarin có trong lá chùm ngây có tác dụng làm tăng chức năng men gan và bảo vệ gan khỏi những tổn thương này.

Lá chùm ngây có chứa silymarin giúp bảo vệ gan 

Lá chùm ngây có chứa silymarin giúp bảo vệ gan 

Giảm lượng đường huyết

Chùm ngây được biết đến như một loại thảo dược rất tốt đối với những bệnh nhân bị đái tháo đường. Lý giải cho điều này có thể là do các hợp chất thực vật isothiocyanates trong lá chùm ngây giúp giảm lượng đường huyết cũng như lượng protein và đường trong nước tiểu. Điều này cũng đã từng được đề cập đến trong nghiên cứu của Gupta R và cộng sự trên Tạp chí Đái tháo đường (Ấn Độ) công bố năm 2002.

Hạn chế cao huyết áp

Tình trạng cao huyết áp thường xảy ra khi động mạch bị dày lên. Tình trạng này có thể được ngăn ngừa và hạn chế thông qua các hợp chất có trong lá chùm ngây như niazimicin hay isothiocyanate.

Ngừa thiếu máu

Rau chùm ngây là một trong những loại thực phẩm được khuyên dùng dành cho các bệnh nhân bị thiếu máu do thiếu sắt. So với lượng sắt có trong thịt bò hay các loại thịt động vật khác thì lượng sắt có trong lá chùm ngây cao hơn nhiều. Cụ thể, trong 100g bột lá khô có chứa đến 28mg sắt.

Làm đẹp

Bên cạnh những công dụng chữa bệnh như kể trên, chùm ngây còn là trợ thủ đắc lực trong công cuộc làm đẹp của chị em phụ nữ. Dầu chiết xuất từ hạt chùm ngây có chứa hormone tên xitokinin, đây là một loại giúp bạn duy trì một làn da khỏe mạnh, săn chắc.

Ngoài ra, các chất chống oxy hóa cùng vitamin C có trong chùm ngây cũng giúp bảo vệ làn da và làm chậm quá trình lão hóa.

 Sử dụng chùm ngây giúp nuôi dưỡng làn da và mái tóc khỏe đẹp

 Sử dụng chùm ngây giúp nuôi dưỡng làn da và mái tóc khỏe đẹp

Hướng dẫn sử dụng cây chùm ngây đúng cách

Mặc dù cây chùm ngây sở hữu nhiều công dụng chữa bệnh tuyệt vời nhưng không phải ai sử dụng cũng được cũng như không phải sử dụng càng nhiều thì càng tốt.

Theo khuyến cáo của các chuyên gia, liều lượng sử dụng chùm ngây an toàn là khoảng 6g/ngày trong vòng 3 tuần. Tuy nhiên, còn tùy thuộc vào độ tuổi và tình trạng sức khỏe của từng người mà liều lượng dùng cây chùm ngây sẽ có sự khác nhau. Do đó, để đảm bảo an toàn, bạn có thể hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tìm ra được liều dùng phù hợp.

Chùm ngây có thể chế biến theo nhiều cách khác nhau:

Lá cây: có hương vị gần giống rau ngót nên có thể sử dụng như một loại rau trong bữa ăn thông thường. Lá chùm ngây cũng có thể ăn sống hoặc làm thành sinh tố rất dễ uống. Ngoài ra, bạn cũng có thể làm bột chùm ngây bằng cách phơi thật khô rồi nghiền nát, sau đó pha nước uống hoặc để nấu cháo, nấu bột.

Hoa chùm ngây: phơi khô và pha uống như trà, chè.

Quả chùm ngây: chế biến thành các món ăn như nấu canh, ninh xương, xào với thịt,…

Lưu ý khi sử dụng chùm ngây

Chùm ngây tuyệt đối nên tránh sử dụng cho các đối tượng là phụ nữ đang mang thai. Nguyên nhân của việc này là do trong chùm ngây chứa các chất alpha – sitosterol có khả năng co cơ trơn tử cung, dẫn đến nguy cơ sảy thai cao.

Không sử dụng cây chùm ngây cho phụ nữ có thai 

Không sử dụng cây chùm ngây cho phụ nữ có thai 

Tuy có báo cáo cho rằng chùm ngây có tác dụng tăng lượng sữa mẹ, lợi sữa nhưng việc sử dụng cho trẻ nhỏ đang bú sữa mẹ vẫn chưa được chứng minh là an toàn. Do đó, nếu đang cho con bú và muốn sử dụng loại thảo dược này thì bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước.

Xem thêm: # Nhất Tiên Tửu :: Cool trick

Copyright 2019 © Đời sống sức khỏe 24h